Hộp giảm tốc: Ưu nhược điểm của các loại hộp giảm tốc phổ biến

Hình 2: Tầm quan trọng của hộp giảm tốc

2. Phân loại hộp giảm tốc

Dựa trên cấu tạo và nguyên lý hoạt động, hộp giảm tốc có thể được phân loại thành các loại chính sau:

2.1. Hộp giảm tốc bánh răng trụ (Spur Gearbox)

• Đặc điểm: Sử dụng bánh răng có răng thẳng, trục song song.
• Ưu điểm: Thiết kế đơn giản, dễ chế tạo, hiệu suất cao (94–98%).
• Nhược điểm: Hoạt động gây tiếng ồn lớn ở tốc độ cao.
• Ứng dụng: Phù hợp với các hệ thống truyền động cần tốc độ ổn định như băng tải, máy ép nhựa.

2.2. Hộp giảm tốc bánh răng nghiêng (Helical Gearbox)

• Cấu tạo: Sử dụng bánh răng nghiêng, cắt theo góc xoắn với trục để truyền động.
• Ưu điểm: Có thể truyền động giữa trục song song hoặc trục vuông góc. Hiệu suất truyền động cao (94–98%), hoạt động êm ái, ít gây tiếng ồn.
• Nhược điểm: Chi phí sản xuất cao hơn, yêu cầu ổ trục chịu lực dọc trục.
• Ứng dụng: Phù hợp với các hệ thống truyền động yêu cầu tốc độ ổn định và độ bền cao.

2.3. Hộp giảm tốc bánh răng côn (Bevel Gearbox)

• Cấu tạo: Sử dụng bánh răng côn để truyền động giữa các trục vuông góc.
• Ưu điểm: Tiết kiệm không gian, truyền động hiệu quả giữa các trục vuông góc.
• Nhược điểm: Thiết kế phức tạp, chi phí cao.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng trong các thiết bị cần thay đổi hướng truyền động như băng tải, máy khuấy.

2.4. Hộp giảm tốc trục vít (Worm Gearbox)

• Cấu tạo: Sử dụng trục vít và bánh vít, trục vuông góc.
• Ưu điểm: Tỷ số truyền cao, khả năng tự hãm tốt, cấu tạo đơn giản.
• Nhược điểm: Hiệu suất thấp hơn (50–90%), sinh nhiệt cao.
• Ứng dụng: Phù hợp với các ứng dụng yêu cầu giảm tốc độ lớn và không cần thay đổi chiều quay.

2.5. Hộp giảm tốc hành tinh (Planetary Gearbox)

• Cấu tạo: Gồm một bánh răng trung tâm (sun gear), các bánh răng hành tinh và vành răng ngoài.
• Ưu điểm: Cấu trúc gọn nhẹ, tỷ số truyền lớn, khả năng chịu tải cao.
• Nhược điểm: Thiết kế phức tạp, chi phí cao.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng trong các hệ thống truyền động yêu cầu công suất lớn và độ chính xác cao (Robot, máy CNC, thiết bị hàng không.)

2.6. Hộp giảm tốc Cyclo

• Cấu tạo: Sử dụng cơ cấu bánh răng cycloidal, chuyển động tròn lệch tâm.
• Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản, dễ sử dụng, bảo dưỡng và sửa chữa.
• Nhược điểm: Thiết kế phức tạp, chi phí bảo trì cao.
• Ứng dụng: Phù hợp với các ứng dụng yêu cầu giảm tốc độ và tăng mô-men xoắn mà không cần thay đổi chiều quay.

3. Các thông số kỹ thuật quan trọng của hộp giảm tốc

3.1. Tỷ số truyền của hộp giảm tốc (Gear Ratio – i)