Người đăng tin:
Nguyễn Công Mạnh
1614
28/10/2024
Vòng bi (Bạc đạn) là một trong những thành phần quan trọng nhất trong các hệ thống máy móc và thiết bị cơ khí. Chúng giúp truyền động và hỗ trợ tải trọng, đồng thời giảm ma sát và mài mòn. Hiện nay, có rất nhiều loại vòng bi được sử dụng trong các ngành công nghiệp khác nhau. Trong bài viết này,
Bảo An Automation xin giới thiệu về
các loại vòng bi thông dụng nhất hiện nay.
I. Vòng Bi Cầu (Ball Bearings)
Vòng Bi Cầu (Ổ bi/ổ lăn) là loại được sử dụng rộng rãi nhất và có tính linh hoạt cao. Được thiết kế để chịu tải hướng trục và tải hướng tâm. Có độ ma sát thấp, được thiết kế tối ưu hóa để giảm tiếng ồn và độ rung thấp, cho phép tốc độ quay cao. Cấu tạo của vòng bi cầu có thiết kế lắp đặt có thể tách rời với vòng trong, vòng ngoài và các phần tử lăn hình cầu. Được ứng dụng công nghiệp như máy móc, các thiết bị điện tử, ô tô…
Vòng bi cầu chia ra làm 2 loại chính:
1. Vòng bi (Ổ bi) tiếp xúc góc (Angular contact ball bearings) là loại vòng bi chỉ chịu được tải trọng dọc theo một hướng và chỉ định vị dọc theo một hướng. Chúng thường được sử dụng trong các ứng dụng yêu cầu đỡ chặn tải trọng như trục quay. Vòng bi cầu đỡ chặn một hướng giúp tối ưu hóa hiệu suất và độ bền của hệ thống máy móc
Hình 1: Vòng bi tiếp xúc góc
Trong ổ bi, tải trọng được truyền từ vòng ngoài vào bi, và từ bi vào vòng trong. Do ổ bi chỉ tiếp xúc với vòng trong và vòng ngoài ở một điểm rất nhỏ, điều này giúp nó quay rất êm. Tuy nhiên, vì không có nhiều diện tích tiếp xúc giữa tải trọng và ổ bi, nếu ổ trục bị quá tải, các viên bi có thể bị biến dạng hoặc kêu, gây hỏng ổ trục.
2. Vòng bi cầu đỡ chặn 2 hướng: Là vòng bi đa dụng và linh hoạt, có khả năng chịu trải trọng cả 2 hướng dọc và ngang. Cấu tạo của vòng bi cầu đỡ chặn 2 hướng đặc biệt và thiết kế tối ưu, vòng bi câu đỡ chặn hai hướng đã trở thành một thành phần quan trọng trong nhiều nghành công nghiệp, từ máy móc công nghiệp đến ô tô, hàng không. Vòng trong có rãnh ở cả hai mặt, trong khi vòng ngoài chỉ có rãnh trên một mặt. Các ổ bi cầu này chịu được lực hướng trục theo cả hai hướng và không chịu được lực hướng kính.
Kí hiệu cho Vòng bi: Các ổ bi được ký hiệu bắt đầu bằng ‘6’
Hình 2: Vòng bi cầu hai hướng
Ví dụ: Vòng bi SKF 6203,
Vòng bi 6203ZZ, Bạc đạn NSK 6205 và còn nhiều loại khác...
II. Vòng Bi Côn ( Tapered Roller Bearings)
Được gọi là Bi “Côn: do các cấu tạo vòng bi có hình dạng côn. Giúp phân phối tải trọng đồng đều trên bề mặt tiếp xúc. Cấu tạo
ổ bi côn được tạo ra từ hai vòng ngoài và một số lượng con lăn được lắp đặt trong một vỏ.
Hình 3: Vòng bi côn
Cấu tạo bạc đạn lăn hình côn được thiết kế để cung cấp khả năng linh hoạt chịu tải lớn và hiệu quả như nhau trong việc xử lý lực đẩy lớn và tải trọng hướng tâm. Bạc đạn côn có thể hoạt động ở tốc độ cao và có khả năng chịu tải cao, đặc biệt nó rất phù hợp cho các ngành công nghiệp ô tô hay các ngành công nghiệp nặng.
Vòng bên trong với các phần tử lăn tạo thành một khối, do đó có thể được lắp riêng trên Vòng ngoài.
Khi các bề mặt côn được mở rộng, chúng sẽ có xu hướng hợp nhất về một điểm duy nhất trên trục ổ trục. Điều này chứng tỏ rằng các điều kiện cần cho phần tử cần được tối ưu hóa.
Thông số Vòng bi (ổ bi) côn thường được kí hiệu bắt đầu với số sê-ri là ‘3’.
Ví dụ như Vòng bi SKF 32320, Vòng bi SKF 30206, Vòng bi SKF 32220, Vòng bi NJ 304,.. Nên chú ý đến các kí hiệu này khi mua vòng bi để đảm bảo sử dụng được sản phẩm chất lượng.
III. Vòng bi lực đẩy (Ball Thrust Bearings)
Vòng Bi (ổ bi) lực đẩy có thể xử lý tải trọng lực đẩy trong các ứng dụng tốc độ thấp, trọng lượng thấp. Ví dụ: Ghế đẩu quầy bar sử dụng ổ bi đẩy để hỗ trợ ghế.
Hình 4: Vòng bi lực đẩy
Như tên cho thấy. Cấu tạo vòng bi đẩy có chứa các viên bi như các phần tử lăn trong đó. “Lực đẩy” gợi ý rằng các cấu tạo vòng bi được thiết kế cơ bản để mang tải trọng đẩy hoặc tải hướng trục.
Vòng bi (ổ bi) về cơ bản có sẵn trong hai cấu hình như sau:
• Ổ bi đẩy một dãy
• Ổ bi đẩy hai dãy
Kí hiệu cho Vòng bi (Ổ bi) lực đẩy: Vòng bi đẩy thường bắt đầu với loạt 5.
Ví dụ: Vòng bi SKF 51105,Vòng bi SKF 5205, Vòng bi SKF 51104,…
IV. Bạc đạn lực đẩy con lăn (Roller Thrust Bearing)
Vòng bi đẩy của con lăn có thể xử lý lượng lực đẩy lớn hơn. Chúng có thể được tìm thấy trong hộp số ô tô, nơi chúng được sử dụng để hỗ trợ bánh răng xoắn. Giá đỡ bánh răng là một ứng dụng phổ biến cho ổ trục đẩy con lăn.
Hình 5: Vòng bi lực đẩy con lăn
Như tên cho thấy, cấu tạo bạc đạn ổ lăn hình trụ cũng có ý nghĩa và cấu tạo đặc biệt để mang tải dọc trục hoặc lực đẩy trong trục.Vòng bi đẩy con lăn cung cấp những ưu điểm:
– Chiều cao phần dọc trục rất thấp làm cho yêu cầu về không gian để lắp và lắp ráp ít hơn nhiều.
– Khả năng chịu tải cao do sự hiện diện của các con lăn, mang lại sự tiếp xúc dòng cho phép ổ trục mang nhiều tải hơn.
– Có độ cứng cao do các khía cạnh cấu tạo của ổ trục.
Các khía cạnh về cấu tạo bạc đạn đẩy:
• Cấu tạo bạc đạn đẩy con lăn bao gồm hai rãnh bên ngoài, được gọi là ‘vòng đệm’. Một trong những vòng đệm có thể được sử dụng để lắp làm mặt định vị cũng như đặt trục. Vòng bi này được chế tạo để kiểm tra hướng của tải trọng dọc trục cho phép truyền tải trọng đến vỏ thông qua ổ trục.
• Vòng đệm thứ hai hoặc vòng đua có lỗ khoan lớn hơn một chút so với vòng đệm thứ nhất và thường là bộ phận hỗ trợ cho bộ phận lăn ở đầu kia.
• Thứ ba là bộ phận cuốn được giữ với nhau bằng lồng
Ký hiệu cho Vòng bi (ổ bi) lực đẩy con lăn:
Vòng bi lăn đẩy một dãy bắt đầu bằng số sê-ri 811 và 822.
Ví dụ: Bạc đạn SKF GS 81105, Bạc đạn NSK 81184 M,..
Vòng bi lăn đẩy hàng đôi bắt đầu với loạt 893 và 894.
Ví dụ: Vòng bi SKF 89305, Vòng bi SKF 89306,…
V. Bạc đạn tang trống (Spherical Roller Bearings)
Vòng bi tang trống (Vòng bi lăn hình cầu) là loại vòng bi tự căn chỉnh được thiết kế để chịu tải trọng hướng tâm. Chúng tự động bù cho các sai số góc lớn (lệch trục). Chúng thường có thiết kế theo hàng kép, cả hai hàng của con lăn có rãnh hình cầu chung ở vòng ngoài. Tính năng này của ổ trục này có tầm quan trọng thực tế rất lớn trong những trường hợp khó có được độ song song chính xác giữa trục và vỏ cả hai trục.
Hình 6: Vòng bi tang trống
Vì vậy, những vòng bi này thích hợp ở những nơi mà sự lệch trục có thể phát sinh do lỗi lắp hoặc do lệch trục. Chúng có khả năng lấy độ lệch tĩnh cũng như động. Vòng bi lăn hình cầu đặc biệt thích hợp để mang tải nặng. Chúng thường được tìm thấy trong hộp bánh răng công nghiệp, băng tải, cuộn nghiền xi măng,..
Cấu tạo của vòng bi tang trống từ nhiều con lăn tang trống không đối xứng với nhau, các rãnh lăn được lắp với nhau tạo thành góc nghiêng 45 độ. Chính cấu tạo vòng bi đặc biệt này đã giúp cho sản phẩm có khả năng chịu tải trọng dọc trục rất cao, nó còn có thể chịu được cả tải trọng hướng kính ở mức độ trung bình.
Vòng bi tang trống thường được sử dụng vòng cách gia công liền khối hoặc bằng thép dập.
Ký hiệu cho Vòng bi (Ổ bi) tang trống thường bắt đầu bằng loạt “2”
Ví dụ: Vòng bi SKF 22332, vòng bi SKF 22312, vòng bi NSK 22320, Vòng bi SKF 22318, Vòng bi SKF 22316,…
Kết luận: Trên đây là các loại vòng bi thông dụng nhất hiện nay mà Bảo An tổng hợp được. Công nghệ vòng bi ngày càng phát triển và tiến bộ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của các ngành công nghiệp khác nhau. Việc lựa chọn loại vòng bi phù hợp đòi hỏi sự hiểu biết sâu về yêu cầu ứng dụng và đặc điểm kỹ thuật của từng loại vòng bi.
