Vòng bi bạc đạn là gì? Kiến thức cơ bản về vòng bi bạc đạn

Ngày nay, các loại vòng bi, bạc đạn được ứng dụng trong hầu hết các máy móc và thiết bị. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về vòng bi bạc đạn là gì? Cấu tạo vòng bi bạc đạn cũng như các loại vòng bi bạc đạn và công dụng của chúng. Trong bài viết dưới đây, Bảo An Automation sẽ giúp bạn hiểu được các vấn đề này

1. Vòng bi bạc đạn là gì?

Vòng bi bạc đạn là một bộ phận cơ khí quan trọng trong các máy móc và thiết bị công nghiệp. Chức năng chính của bạc đạn là giảm ma sát giữa các bộ phận chuyển động, hỗ trợ chuyển động quay một cách trơn tru và hiệu quả.

Các loại vòng bi bạc đạn là chi tiết truyền động cơ khí rất quan trọng và được ứng dụng rất rộng rãi ở rất nhiều lĩnh vực khác nhau. Vòng bi thường được gọi là bạc đạn vì để phân biệt nó với bạc dầu - một loại ổ trượt.

Hình 1: Vòng bi bạc đạn là gì?

Mời bạn tham khảo hình ảnh cũng như thông số kỹ thuật của sản phẩm Vòng bi cầu thông thường SKF 6000-2Z được phân phối ở Bảo An tại đây.

2. Cấu tạo vòng bi

Cấu tạo vòng bi bạc đạn bao gồm 4 bộ phận chính: vòng ngoài, vòng trong, vòng cách và con lăn. Ở các loại máy móc công nghiệp, vòng bi có thể có thêm các bộ phận khác như phớt. Cụ thể như sau:

• Vòng ngoài (Outer Ring): Bộ phận này của vòng bi được lắp cố định với phần vỏ máy, có rãnh lăn để chứa các phần tử lăn.

• Vòng trong (Inner Ring): Đây là bộ phận lắp cố định với phần trục máy. Tùy vào từng loại bạc đạn mà mặt trong có thể sẽ có rãnh hình cầu và trụ côn.

• Con lăn (Rolling Elements): Có các loại con lăn như con lăn hình cầu, con lăn hình trụ,con lăn hình côn, con lăn kim... Con lăn nằm giữa vòng trong và vòng ngoài, giúp giảm ma sát khi chuyển động.

• Vòng cách (Cage): Là bộ phận giúp cố định các con lăn, viên bi ở đúng khoảng cách trong các rãnh. Vật liệu chế tạo của vòng cách có thể là thép, đồng hay nhựa.

• Phớt (Seal) hoặc nắp chắn (Shield): Đây là bộ phận được trang bị thêm để giữ mỡ và chắn bụi. Tùy vào ứng dụng của bạc đạn mà phớt có thể được làm từ sắt hay nhựa.

Hình 2: Cấu tạo vòng bi bạc đạn

3. Các loại vòng bi bạc đạn

Vòng bi bạc đạn là bộ phận quan trọng trong cơ khí, giúp giảm ma sát và hỗ trợ chuyển động quay hoặc tịnh tiến trong máy móc. Việc hiểu rõ các loại vòng bi bạc đạn sẽ giúp lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng. Dưới đây là phân loại chi tiết:

3.1. Phân loại theo hình dạng con lăn

• Vòng bi cầu (Ball Bearings): Sử dụng bi cầu làm phần tử lăn, phù hợp với tốc độ cao và tải trọng nhẹ đến trung bình.

• Vòng bi đũa (Roller Bearings): Sử dụng con lăn trụ, chịu tải trọng hướng kính cao hơn so với vòng bi cầu.

• Vòng bi côn (Tapered Roller Bearings): Sử dụng con lăn côn, chịu đồng thời tải trọng hướng kính và dọc trục.

• Vòng bi kim (Needle Bearings): Sử dụng con lăn kim, phù hợp với không gian hẹp và tải trọng hướng kính cao.

3.2. Phân loại theo khả năng chịu tải

• Vòng bi đỡ (Radial Bearings): Chỉ chịu tải trọng hướng kính.

• Vòng bi chặn (Thrust Bearings): Chịu tải trọng dọc trục.

• Vòng bi đỡ chặn (Angular Contact Bearings): Chịu đồng thời tải trọng hướng kính và dọc trục.

3.3. Phân loại theo số dãy con lăn

• Vòng bi một dãy: Chỉ có một hàng con lăn, thích hợp cho tải trọng nhẹ và tốc độ cao.

• Vòng bi hai dãy: Có hai hàng con lăn, tăng khả năng chịu tải trọng.

• Vòng bi bốn dãy: Chủ yếu dùng trong ngành công nghiệp nặng với tải trọng lớn.

3.4. Phân loại theo khả năng tự lựa

• Vòng bi tự lựa (Self-aligning Bearings): Có khả năng tự điều chỉnh khi trục bị lệch, giảm ứng suất và mài mòn.

• Vòng bi không tự lựa: Yêu cầu độ chính xác cao khi lắp đặt, không có khả năng tự điều chỉnh.

3.5. Phân loại theo kích thước

• Vòng bi siêu nhẹ: Dùng cho các ứng dụng yêu cầu trọng lượng thấp.

• Vòng bi nhẹ: Phổ biến trong các thiết bị tiêu chuẩn.

• Vòng bi trung bình và nặng: Sử dụng trong công nghiệp nặng với tải trọng lớn.

Việc lựa chọn đúng loại vòng bi bạc đạn không chỉ giúp máy móc hoạt động hiệu quả mà còn kéo dài tuổi thọ và giảm chi phí bảo trì.

4. Ý nghĩa của các thông số trên vòng bi bạc đạn

Mỗi vòng bi bạc đạn đều có mã số riêng, thể hiện các thông số kỹ thuật quan trọng:

Ví dụ: Vòng bi có mã số 6206 ZZ

• 6: Loại vòng bi (ở đây là vòng bi cầu một dãy).
• 2: Hạng của vòng bi (nhẹ).
• 06: Đường kính trong của vòng bi (06 x 5 = 30mm).
• ZZ: Ký hiệu cho nắp chắn bụi bằng kim loại ở cả hai bên.

Việc hiểu rõ các thông số này giúp lựa chọn và thay thế vòng bi một cách chính xác và hiệu quả.

5. Công dụng của vòng bi bạc đạn 

Tùy vào thiết kế của các loại vòng bi bạc đạn khác nhau mà công dụng của vòng bi sẽ khác nhau. Tuy nhiên, các loại vòng bi bạc đạn đều có các công dụng có thể kể đến như sau:

• Giảm ma sát: Giúp các bộ phận chuyển động trơn tru và hiệu quả hơn.
• Chịu tải: Truyền và chịu tải trọng từ trục đến vỏ máy hoặc ngược lại.
• Định vị trục: Giữ trục ở vị trí cố định, đảm bảo độ chính xác trong quá trình vận hành.

6. Ứng dụng của vòng bi bạc đạn

Vòng bi bạc đạn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm ma sát và hỗ trợ chuyển động trong các thiết bị cơ khí. Nhờ khả năng chịu tải và tăng hiệu suất vận hành, vòng bi bạc đạn được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Dưới đây là một số ứng dụng tiêu biểu:

Trong đời sống hàng ngày

• Thiết bị gia dụng: Vòng bi bạc đạn được sử dụng trong các thiết bị như quạt máy, máy bơm nước, máy khoan cầm tay, giúp các bộ phận chuyển động hoạt động trơn tru và tăng tuổi thọ sản phẩm.

Trong ngành công nghiệp nặng

• Máy móc khai thác: Trong các máy khoan đá, máy cẩu đất, máy khai thác than, vòng bi bạc đạn kích thước lớn được sử dụng để chịu tải trọng cao và điều kiện làm việc khắc nghiệt.
  Thế Giới Bạc Đạn
• Ngành thép và luyện kim: Vòng bi chịu nhiệt và chịu tải cao được ứng dụng trong các máy cán thép, lò nung và các thiết bị liên quan.

• Hệ thống truyền động: Vòng bi bạc đạn được sử dụng trong hộp số, trục cam, trục khuỷu và bánh xe, giúp giảm ma sát và tăng hiệu suất vận hành.

• Thiết bị chẩn đoán hình ảnh: Vòng bi được sử dụng trong máy chụp MRI, CT scanner, đảm bảo độ chính xác và độ bền cao.
• Hệ thống băng tải sản xuất thuốc: Đảm bảo vận hành liên tục và ổn định trong quy trình sản xuất.

• Tuabin gió: Vòng bi bạc đạn chịu tải trọng lớn và điều kiện môi trường khắc nghiệt, giúp tuabin hoạt động hiệu quả và bền bỉ.

• Máy dệt, máy may công nghiệp: Vòng bi giúp các bộ phận chuyển động hoạt động trơn tru, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

Kết luận:

Vòng bi bạc đạn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm ma sát và hỗ trợ chuyển động trong các hệ thống cơ khí. Việc hiểu rõ về cấu tạo, phân loại và ứng dụng của vòng bi bạc đạn giúp lựa chọn và sử dụng hiệu quả, từ đó nâng cao hiệu suất và tuổi thọ của máy móc.

Qua bài viết trên, Bảo An đã giúp bạn hiểu được về vòng bi bạc đạn là gì? Cấu tạo vòng bi bạc đạn cũng như các loại vòng bi bạc đạn phổ biến và các công dụng, ứng dụng của chúng. Hy vọng bài viết giúp ích cho công việc của bạn. 

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Câu 1. Vòng bi bạc đạn là gì?

Vòng bi bạc đạn là chi tiết máy giúp giảm ma sát giữa các bộ phận quay, tăng độ bền và hiệu suất cho máy móc trong công nghiệp.

Câu 2. Bạc đạn C3 là gì?

Bạc đạn C3 là loại vòng bi có độ hở lớn hơn tiêu chuẩn, phù hợp cho máy chạy tốc độ cao hoặc chịu tải nhiệt lớn.

Câu 3. Bạc đạn cầu là gì?

Bạc đạn cầu là vòng bi có rãnh hình cầu, thường dùng để chịu tải hướng kính và tải dọc trục nhỏ, phổ biến trong động cơ điện và quạt máy.

Câu 4. Thông số kỹ thuật bạc đạn gồm những gì?

Thông số kỹ thuật bạc đạn thường gồm: đường kính trong, đường kính ngoài, bề dày, tải trọng, tốc độ quay và độ hở.

Câu 5. Các loại bạc đạn thông dụng hiện nay là gì?

Các loại bạc đạn thông dụng gồm: bạc đạn cầu, bạc đạn trụ, bạc đạn côn, bạc đạn kim và bạc đạn tự lựa.