Người đăng tin:
Nguyễn Văn Hiếu
98
24/10/2025
Các loại aptomat chống giật, chống dòng rò thường được sử dụng trong các công trình hay các hệ thống điện với chức năng bảo vệ các thiết bị điện và mạng điện một cách hiệu quả. Trong đó aptomat RCBO là loại aptomat chống giật được sử dụng phổ biến nhất. Vậy
RCBO là gì? Cấu tạo RCBO như thế nào? Nguyên lý hoạt động của RCBO ra sao? Có các loại RCBO nào? Và công dụng của RCBO là gì? Để giải đáp các câu hỏi này, mời bạn tham khảo bài viết dưới đây của
Bảo An.
1. RCBO là gì?
RCBO là gì?
RCBO - tên viết tắt tiếng Anh của cụm từ Residual Current Breaker with Overcurrent Protection, là loại aptomat có chức năng chống giật và chống quá tải. Đây là một thiết bị bảo vệ điện tử dùng để bảo vệ con người và hệ thống điện khỏi các sự cố điện, bao gồm dòng rò và quá dòng. RCBO kết hợp hai chức năng quan trọng là bảo vệ dòng rò (RCCB – Residual Current Circuit Breaker) và bảo vệ quá tải, ngắn mạch (MCB – Miniature Circuit Breaker) trong một thiết bị duy nhất. Điều này giúp đơn giản hóa việc lắp đặt, tiết kiệm không gian và chi phí trong các hệ thống điện.
Khi có dòng điện rò vào đất (dòng điện không mong muốn) hoặc có sự cố quá tải, RCBO sẽ tự động ngắt mạch để ngừng dòng điện, bảo vệ thiết bị và ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ, rủi ro điện giật. Điều này đặc biệt quan trọng trong các ứng dụng sinh hoạt và công nghiệp, nơi người sử dụng có thể tiếp xúc trực tiếp với thiết bị điện.
RCBO là gì?
Để hiểu thêm về RCBO là gì? Mời bạn tham khảo thêm hình ảnh cũng như thông số kỹ thuật của sản phẩm Cầu dao chống rò CHINT NXBLE-63Y 1P+N D32 0.03A 4.5kA
tại đây.
2. Cấu tạo RCBO
RCBO là một loại aptomat chống giật, nó là sự kết hợp giữa RCCB và MCB trong thiết bị điện và được thiết kế phù hợp để bảo vệ con người, giúp khắc phục tình trạng hỏa hoạn do các thiết bị điện gây ra.
Cấu tạo RCBO gồm có các bộ phận chính như sau: buồng dập hồ quang, mạch bảo vệ RCD, bộ phận phát hiện quá tải nhiệt, manual switch, nút test, cuộn dây phát hiện ngắn mạch. Cụ thể như sau:
- Buồng dập hồ quang (ARC driver): Buồng dập hồ quang được thiết kế với những tấm kim loại ghép lại với nhau, khoảng trống giữa các tấm kim loại này có tác dụng chia nhỏ lượng hồ quang ra để dập và giảm lượng nhiệt được sinh ra. Buồng dập hồ quang được chế tạo từ các vật liệu dùng để cách ly với các phần tử khác bên ngoài. Ngoài ra, có 1 lượng hồ quang sinh ra ở tiếp điểm chính. Có 2 kiểu dập hồ quang chính đó là kiểu nửa kín và kiểu hở.
- Mạch bảo vệ RCD: Bảng mạch RCD được hiểu là thiết bị dùng để ngắt mạch điện tự động khi có sự mất cân bằng giữa cường độ dòng điện của dây pha và dây trung tính. Cấu tạo của bộ phận này khá đơn giản, chỉ bao gồm một cuộn nam châm, hai dây dẫn điện dùng để chạy trong cuộn nam châm. Khi có một cặp dây điện khác nhau về dòng điện thì nam châm sẽ nhận biết sự khác biệt này và tự ngắt tiếp điểm cung cấp điện.
- Thermal overload detection: Đây là một bộ phận phát hiện sự quá tải nhiệt.
- Manual switch: Bộ phận đóng/ mở chuyển đổi bằng tay.
- RCD test button: Đây là nút test của RCD.
- Cuộn dây phát hiện ngắn mạch (Short circuit detection coil).
Cấu tạo RCBO
3. Nguyên lý hoạt động của RCBO
- RCBO hoạt động dựa trên nguyên lý so sánh giữa dòng điện đi vào và đi ra qua mạch điện. Dòng điện đi vào qua dây pha (live) và đi ra qua dây trung tính (neutral). Nếu dòng điện đi vào và đi ra có sự chênh lệch, nghĩa là một phần của dòng điện đã bị rò ra ngoài mạch, RCBO sẽ phát hiện sự không cân bằng này và tự động ngắt mạch.
- Ngoài ra, RCBO còn có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Khi dòng điện vượt quá ngưỡng cho phép (do quá tải hoặc ngắn mạch), bộ phận bảo vệ quá dòng sẽ nhận diện và ngắt mạch để bảo vệ thiết bị và hệ thống điện.
Nguyên lý hoạt động của RCBO
4. Các loại RCBO
Trên thị trường hiện nay có rất nhiều các loại RCBO khác nhau được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau. Nhưng có 2 loại aptomat RCBO phổ biến là RCBO 1 pha và 3 pha. Cụ thể như sau:
- RCBO 1 pha: RCBO 1 pha là loại aptomat RCBO được chuyên dùng trong hệ thống điện gia đình. Thiết bị này sẽ thực hiện đo giá trị dòng điện đi qua dây pha và dây trung tính và so sánh độ lớn giữa chúng. Ngay khi nhận thấy sự chênh lệch hai giá trị này ở một ngưỡng nhất định và ngay lập tức dòng điện sẽ ngắt khỏi tải. Đồng nghĩa toàn bộ thiết bị được kết nối với hệ thống được ngắt hoàn toàn. Loại aptomat RCBO 1 pha trên thị trường hiện nay chủ yếu có các dòng rò như 15mA, 30mA, 100mA.
- RCBO 3 pha: RCBO 3 pha có nguyên lý hoạt động tương tự như RCBO 1 pha, RCBO 3 pha thực hiện so sánh sự chênh lệch dòng điện đi qua 3 dây pha và dây trung tính với một giá trị đã được cài đặt trước đó. Và dòng điện sẽ được ngắt ngay lập tức nếu mức chênh lệch đã đạt tới ngưỡng quy định nhằm bảo vệ và hạn chế tốt nhất các tổn thất không đáng có.
Các loại RCBO
5. Ứng dụng của RCBO
RCBO được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống điện dân dụng và công nghiệp. Các ứng dụng phổ biến bao gồm:
- Bảo vệ an toàn cho hộ gia đình: Trong các gia đình, RCBO giúp bảo vệ người sử dụng khỏi các nguy cơ điện giật do dòng điện rò vào cơ thể người. Nó đặc biệt quan trọng trong các khu vực ẩm ướt như nhà tắm, bếp, hoặc các khu vực có nguy cơ tiếp xúc với nước.
- Hệ thống điện công nghiệp: RCBO cũng được sử dụng trong các hệ thống điện công nghiệp để bảo vệ các thiết bị và máy móc khỏi các sự cố điện, ngăn ngừa hư hỏng và thiệt hại lớn.
- Bảo vệ trong các khu vực nguy hiểm: Các khu vực có nguy cơ cháy nổ, chẳng hạn như trong ngành dầu khí, hóa chất, hoặc các cơ sở sản xuất có nguy cơ điện giật cao, có thể sử dụng RCBO để ngăn ngừa sự cố.
- Hệ thống điện cho thiết bị y tế: RCBO đảm bảo rằng các thiết bị y tế, đặc biệt là các thiết bị có tiếp xúc với người bệnh, luôn hoạt động trong môi trường điện an toàn.
6. Ưu, nhược điểm của RCBO
6.1. Ưu điểm của RCBO
- Bảo vệ kép: RCBO tích hợp chức năng của cả RCCB và MCB trong một thiết bị, mang đến khả năng bảo vệ khỏi cả dòng rò và quá dòng trong cùng một thiết bị, giúp tiết kiệm không gian và chi phí.
- An toàn cho con người: RCBO đặc biệt hiệu quả trong việc bảo vệ người sử dụng khỏi nguy cơ điện giật do dòng điện rò. Điều này đặc biệt quan trọng trong các khu vực sinh hoạt như nhà ở, bệnh viện, hoặc trường học.
- Bảo vệ thiết bị điện: RCBO không chỉ bảo vệ con người mà còn bảo vệ các thiết bị điện khỏi các sự cố quá dòng và ngắn mạch, giúp kéo dài tuổi thọ của các thiết bị.
- Tiết kiệm chi phí: Việc sử dụng RCBO giúp giảm số lượng thiết bị bảo vệ cần thiết trong hệ thống, từ đó giảm chi phí lắp đặt và bảo trì.
- Tính linh hoạt: RCBO có thể được lắp đặt trong nhiều loại mạch điện khác nhau, bao gồm mạch điện một pha, ba pha, và cả các ứng dụng công nghiệp phức tạp.
6.2. Nhược điểm của RCBO
- Giới hạn công suất: RCBO có thể không đáp ứng tốt trong các hệ thống điện có công suất rất lớn hoặc các ứng dụng đòi hỏi bảo vệ mạnh mẽ hơn.
- Chi phí cao: Mặc dù RCBO giúp tiết kiệm không gian và chi phí so với việc sử dụng hai thiết bị riêng biệt, nhưng giá thành của một chiếc RCBO có thể cao hơn so với các thiết bị bảo vệ truyền thống.
- Yêu cầu lắp đặt chính xác: Việc lắp đặt RCBO cần phải đảm bảo chính xác, nếu không sẽ dẫn đến việc không phát hiện được sự cố hoặc thiết bị hoạt động không hiệu quả.
- Cần bảo trì định kỳ: RCBO cần được kiểm tra định kỳ để đảm bảo rằng các chức năng bảo vệ hoạt động đúng cách. Trong một số trường hợp, nếu không được bảo trì đúng cách, RCBO có thể không hoạt động như mong muốn khi có sự cố.
Nói tóm lại, RCBO là một thiết bị bảo vệ quan trọng trong hệ thống điện, mang lại sự kết hợp hoàn hảo giữa bảo vệ quá dòng và bảo vệ dòng rò, giúp bảo vệ con người và các thiết bị điện khỏi các sự cố. Tuy có một số nhược điểm về chi phí và yêu cầu lắp đặt chính xác, nhưng những ưu điểm mà RCBO mang lại về mặt an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí đã khiến nó trở thành lựa chọn phổ biến trong cả các hệ thống điện dân dụng và công nghiệp.
Kết luận: Trên đây là những kiến thức hữu ích về sản phẩm aptomat RCBO - một loại aptomat chống giật được sử dụng phổ biến hiện nay mà Bảo An đã đem đến cho các bạn. Hy vọng những kiến thức hữu ích này sẽ giúp ích cho công việc của các bạn.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về RCBO
1. RCBO là gì và có chức năng gì trong hệ thống điện?
RCBO (Residual Current Breaker with Overcurrent Protection) là loại aptomat kết hợp hai chức năng: chống giật (RCCB) và bảo vệ quá tải, ngắn mạch (MCB). Thiết bị này giúp bảo vệ con người khỏi điện giật và ngăn hư hỏng thiết bị khi có sự cố điện.
2. Cấu tạo của RCBO gồm những bộ phận nào?
RCBO được cấu tạo từ các bộ phận chính gồm: buồng dập hồ quang, mạch bảo vệ RCD, bộ phát hiện quá tải nhiệt, cuộn dây phát hiện ngắn mạch, nút test và công tắc thao tác bằng tay. Mỗi bộ phận đảm nhận chức năng riêng giúp thiết bị hoạt động ổn định và an toàn.
3. Nguyên lý hoạt động của RCBO ra sao?
RCBO hoạt động dựa trên nguyên lý so sánh dòng điện đi vào và đi ra mạch điện. Nếu hai dòng này không cân bằng (có dòng rò), thiết bị sẽ tự động ngắt mạch. Đồng thời, RCBO còn có khả năng ngắt khi phát hiện quá tải hoặc ngắn mạch để bảo vệ toàn bộ hệ thống điện.
4. Có những loại RCBO nào thường được sử dụng?
Hiện nay phổ biến nhất là RCBO 1 pha dùng cho gia đình và RCBO 3 pha dùng trong công nghiệp. RCBO 1 pha bảo vệ các thiết bị sinh hoạt, trong khi RCBO 3 pha thường lắp đặt cho máy móc, động cơ, hệ thống điện có công suất lớn.
5. Ứng dụng của RCBO trong thực tế là gì?
RCBO được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống điện dân dụng và công nghiệp: bảo vệ an toàn cho người dùng trong nhà ở, khu vực ẩm ướt như nhà tắm – bếp, bảo vệ thiết bị trong nhà máy, bệnh viện, và các khu vực có nguy cơ cháy nổ cao.
